Probleemzone binnenstad: hoe pakt Heerlen het aan

De binnenstad raast richting 30% leegstand. Een verhuiscarrousel van bestaande bedrijvigheid is gaande terwijl Heerlen onlangs, eindelijk, onderkende dat er veel te veel leegstaande winkels en kantoren zijn. Heerlen oppert in ‘Bidbook Binnenstad’ om 40% winkel- en kantoorruimte (10-duizenden vierkante meters) uit de markt te nemen.

‘Urban’ is het toverwoord dat Heerlen onlangs koos om de stad er bovenop te helpen. Weet u wat Urban betekend? Waarschijnlijk niet, net zoals velen met u.

Een binnenstad weer op de kaart zetten, via Urban waarvan velen niet eens weten wat is, lijkt de eerste horde die (vooraf al) genomen moet worden. Bovendien luidt de vraag: is Urban niet een geforceerde keuze om -te mogen ‘grabbelen’ in een subsidiepot van miljoenen- en de keus voor Urban alleen daarom al erg gekunsteld?

Een duidelijk onderschreven visie op de binnenstad is broodnodig. De stad wil samen met 2 partners (IBA en de Provincie) ieder 10 miljoen uittrekken om een investering van 300 miljoen te weeg te brengen. Waar hoorden we dat eerder? Oh ja: euro’s investeren in cultuur levert een veelvoud aan inkomsten op… om vervolgens onafgebroken fors te blijven subsidiëren en de stad steeds leger te zien worden.

Begin bij het begin: maak de stad weer gezellig en uitnodigend. Maak weer mooi wat er aan (verborgen) schoonheid is en laat zien wat Heerlen in huis heeft. Potentie genoeg! Wie kent de geschiedenis van vele bezienswaardigheden, de smaakmakers in de stad, en verteld het verhaal van Heerlen? Poets je briljantjes op en laat ze weer blinken. Stop met al dat gekunstel dat helemaal niet bij Heerlen past.

Leegstand met boetes bestraffen werkt waarschijnlijk alles behalve. Waarom? Omdat daar allereerst simpelweg te weinig juridische basis voor bestaat en ook vastgoedeigenaren veel liever hun pand verhuren (en in gebruik zien) dan het leeg te zien staan. Ook subsidie geven aan starters lijkt het paard achter de wagen spannen. Ondernemen met subsidie benadrukt dat het anders waarschijnlijk niet kan. Als dat zo is dan zijn daar oorzaken voor. Oorzaken die ook met een starters subsidie niet op te lossen zijn en op enig moment, waarschijnlijk prompt nadat de startsubsidie op is, weer zullen opduiken.

Druk moet het in de stad zijn, gezellig druk. Bezoekers die hun portemonnee trekken bij de aanwezige bedrijvigheid.

Hoe krijg je de mensen weer richting stad? Door een gezellige, schone stad te zijn die bezoekers hartelijk welkom heet. Daarvoor zijn geen rare fratsen nodig die veelal met de haren erbij gesleept worden. Maak een plan voor de bestaande stad. Schuif ideeën als puzzelstukken ineen en voeg partijen samen in plaats van recht tegenover elkaar te staan. Praat met elkaar, niet over elkaar.

Begin met oud Heerlen weer te laten glanzen, bekijk daarbij mogelijkheden om leegstand zonder enige toekomstkans van kleur te laten verschieten. Neem het desnoods uit de markt. Koester het normale dat bezoekers trekt: gezellige markten, evenementen als Aod op Nuij, de wielerronde, de Heelesje Joarmaat en noem maar op.

Een stad die bewust gaat voor verjonging ‘a la Urban’ moet ze zich terdege realiseren dat Heerlen ‘vergrijst en ontgroent’ en de Heerlenaar van nu daarbij niet verder vervreemd moet worden van diens eigen binnenstad…